Splot szyjny
łac. - plexus cervicalis
Splot szyjny utworzony jest przez gałęzie przednie nerwów rdzeniowych C1-C4 połączonych ze sobą łukowatymi pętlami.
- C1, C2, C3, C4
1. Budowa
Splot szyjny utworzony jest przez gałęzie przednie nerwów rdzeniowych C1-C4, które tworzą korzenie splotu.
Opuszczają one kanał kręgowy w następujący sposób:
Między kością potyliczną a łukiem tylnym kręgu szczytowego (C1)
Między kręgiem szczytowym (C1) a kręgiem obrotowym (C2)
Otworem międzykręgowym znajdującym się między kręgiem obrotowym (C2) a kręgiem C3
Otworem międzykręgowym znajdującym się między kręgiem C3 a C4
Następnie łączą się między sobą, tak że:
Korzeń C1 łączy się z korzeniem C2 za pomocą drobnej pętli nerwowej.
Korzeń C2 łączy się z korzeniem C3 za pomocą drobnej pętli nerwowej.
Korzeń C3 łączy się z korzeniem C4 za pomocą wyraźnego pasma nerwowego lub za pomocą siateczki drobnych pasemek nerwowych.
Aby utrwalić zdobytą wiedzę, rozwiąż poniższy quiz!
Splot szyjny – Budowa
Twój najlepszy wynik: 0/8
2. Położenie
Splot szyjny położony jest bocznie i ku przodowi względem wyrostków poprzecznych górnych kręgów szyjnych, leżąc przed głębokimi mięśniami szyi, które się do tych wyrostków przyczepiają.
Od przodu splot pokryty jest blaszką przedkręgową powięzi szyjnej, przez którą przebijają się jego gałęzie kierujące się ku przodowi. Powięź ta oddziela splot szyjny od bardziej powierzchownie położonego powrózka naczyniowo-nerwowego szyi, zawierającego tętnicę szyjną wspólną, żyłę szyjną wewnętrzną oraz nerw błędny, a także od mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego.
Wyrostki poprzeczne górnych kręgów szyjnych, mięśnie głębokie szyi
Blaszka przedkręgowa powięzi szyjnej
3. Gałęzie
Gałęzie splotu szyjnego możemy podzielić na dwie główne grupy:
Nerwy skórne (x4)
Nerwy mięśniowe (x4)
4. Nerwy skórne
Splot szyjny oddaje 4 nerwy skórne:
Nerw potyliczny mniejszy
Nerw uszny wielki
Nerw poprzeczny szyi
Nerwy nadobojczykowe
Nerwy te wychodzą wspólnie zza tylnego brzegu mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego mniej więcej w połowie jego wysokości (na poziomie kręgu C3). Miejsce to nazywane jest punktem nerwowym (punctum nervosum) lub punktem Erba. Dalej rozchodzą się one wachlarzowato w kierunku górnym, przednim oraz dolnym.
Nerw potyliczny mniejszy, nerw uszny wielki
Nerw poprzeczny szyi
Nerwy nadobojczykowe
W poniższych lekcjach znajdziesz dokładne opisy każdego nerwu skórnego splotu szyjnego! Zapoznaj się z nimi, a następnie rozwiąż quizy znajdujące się na dole!
Nerw potyliczny mniejszy
Poznaj szczegóły dot. nerwu potylicznego mniejszego!
Nerw uszny wielki
Poznaj szczegóły dot. nerwu usznego wielkiego!
Nerw poprzeczny szyi
Poznaj szczegóły dot. nerwu poprzecznego szyi!
Nerwy nadobojczykowe
Poznaj szczegóły dot. nerwów nadobojczykowych!
Aby utrwalić zdobytą wiedzę, rozwiąż poniższe quizy!
Splot szyjny – Nerwy skórne
5. Nerwy mięśniowe
Nerwy mięśniowe splotu szyjnego dzielimy na dwie grupy:
Gałęzie krótkie (bezimienne) – unerwiające mięśnie leżące blisko splotu
Gałęzie długie – unerwiające mięśnie leżące dalej od splotu
5.1 Gałęzie krótkie
Gałęzie krótkie nerwów mięśniowych odchodzą bezpośrednio od gałęzi przednich nerwów rdzeniowych C1-C4 i niemal od razu przenikają do sąsiednich mięśni. Unerwiają one w głównej mierze mięśnie głębokie szyi.
- Mięsień prosty przedni głowy
- Mięsień prosty boczny głowy
- Mięsień długi głowy
- Mięsień długi szyi
- Mięśnie pochyłe
- Mięsień dźwigacz łopatki
- Mięśnie międzypoprzeczne przednie
5.2 Gałęzie długie
Wśród nerwów mięśniowych splotu szyjnego wyróżniamy 4 gałęzie długie:
Gałąź do mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego
Gałąź do mięśnia czworobocznego grzbietu
Pętla szyjna
Nerw przeponowy
Gałęzie te unerwiają mięśnie leżące w dalszej odległości od splotu szyjnego.
5.2.1 Gałąź do mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego
łac. - ramus sternocleidomastoideus
Gałąź do mięśnia MOS odchodzi od korzeni C2 i C3. Następnie wnika do niego, zaopatrując go we włókna proprioceptywne. Wewnątrz mięśnia łączy się ona z gałęzią zewnętrzną nerwu dodatkowego (XI).
Mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy
5.2.2 Gałąź do mięśnia czworobocznego grzbietu
łac. - ramus trapezius
Gałąź do mięśnia czworobocznego grzbietu odchodzi bezpośrednio od korzeni C3 i C4 lub od jednego z nerwów nadobojczykowych tylnych. Następnie biegnie ku tyłowi i wnika do tego mięśnia, unerwiając go wraz z gałęzią zewnętrzną nerwu dodatkowego (XI). Obie wspomniane gałęzie, łączą się we wnętrzu mięśnia.
Mięsień czworoboczny grzbietu
5.2.3 Pętla szyjna
Szczegóły dotyczące pętli szyjnej znajdziesz w poniższej lekcji!
5.2.4 Nerw przeponowy
Szczegóły dotyczące nerwu przeponowego znajdziesz w poniższej lekcji!
Aby utrwalić zdobytą wiedzę, rozwiąż poniższe quizy!
Splot szyjny – Nerwy mięśniowe
Splot szyjny – Nerwy mięśniowe
Wybierz kategorie pytań, które chcesz zawrzeć w quizie
6. Rozwiąż quizy!
Utrwal zdobytą wiedzę, rozwiązując quiz podsumowujący cały temat “Splot szyjny”.
Splot szyjny – Rozwiąż quizy
Splot szyjny – Rozwiąż quizy
Wybierz kategorie pytań, które chcesz zawrzeć w quizie
-
Budowa
Twój najlepszy wynik: 0/8
-
Nerwy skórne
Twój najlepszy wynik: 0/10
-
Nerw potyliczny mniejszy
Twój najlepszy wynik: 0/7
-
Nerw uszny wielki
Twój najlepszy wynik: 0/11
-
Nerw poprzeczny szyi
Twój najlepszy wynik: 0/11
-
Nerwy nadobojczykowe
Twój najlepszy wynik: 0/12
-
Nerwy mięśniowe
Twój najlepszy wynik: 0/5
-
Gałąź do mięśnia MOS
Twój najlepszy wynik: 0/5
-
Gałąź do mięśnia czworobocznego grzbietu
Twój najlepszy wynik: 0/5
-
Pętla szyjna
Twój najlepszy wynik: 0/26
-
Nerw przeponowy
Twój najlepszy wynik: 0/25
Opracowano na podstawie
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.