Żebro XI i XII

łac. – costa undecima et duodecima

Ze względu na swoją odmienną budowę traktowane są jako “nietypowe”.

Podobnie jak reszta żeber, zbudowane są z części kostnej (żebra kostnego) i części chrzęstnej (chrząstki żebrowej).

Wyróżniają się jednak na tle pozostałych tym, że ich chrząstki żebrowe są bardzo krótkie i w żaden sposób nie łączą się z mostkiem (dlatego nazywane są też “wolnymi”).

Żebro XI i XII

(costa undecima et duodecima)

Charakterystyka żeber XI i XII

Rodzaj żeber

Nietypowe

Części

Część kostna (żebro kostne)
Część chrzęstna (chrząstka)

Biorą udział w tworzeniu

• Otworu dolnego klatki piersiowej (współtworzą go wraz z Th12, łukami żebrowymi oraz wyrostkiem mieczykowatym mostka)

1. Budowa

Żebra XI i XII to cienkie, krótkie i nieznacznie wygięte listewki kostne, które nie łączą się zazwyczaj z pozostałymi żebrami, lecz kończą się swobodnie między mięśniami brzucha.

Żebro XI odchodzi od powierzchni bocznej kręgu Th11.
Żebro XII odchodzi od powierzchni bocznej kręgu Th12.

W części kostnej XI i XII żebra możemy wyróżnić koniec tylny (kręgosłupowy), trzon oraz koniec przedni (mostkowy).

1.1 Koniec tylny (kręgosłupowy)

W obrębie końca tylnego dwóch ostatnich żeber wyróżniamy tylko głowę żebra. Brakuje tu szyjki i guzka.

Głowa żebra (caput costae) – jest mała, a jej powierzchnia stawowa (facies articularis capitis costae) jest niepodzielona. Głowa XI żebra łączy się z dołkiem żebrowym Th11, a głowa XII żebra z dołkiem żebrowym Th12.

Brakuje tu grzebienia głowy żebra.

Głowa żebra

(caput costae)

Budowa końca kręgosłupowego żebra XI i XII

Głowa żebra

Powierzchnia stawowa głowy żebra (facies articularis capitis costae) – niepodzielona

(brakuje tutaj grzebienia głowy żebra)

Brak szyjki

–

Brak guzka

–

1.2 Trzon

Na trzonie XI i XII żebra wyróżniamy powierzchnię zewnętrzną i wewnętrzną oraz brzeg górny i dolny.

Powierzchnie zewnętrzne pozbawione są kątów żeber (angulus costae), a na powierzchniach wewnętrznych brakuje bruzd żeber (sulcus costae), lub są na nich tylko słabo zaznaczone.

Powierzchnia zewnętrzna

(facies externa)

Powierzchnia wewnętrzna

(facies interna)

Brzeg górny

(margo superior)

Brzeg dolny

(margo inferior)

Budowa trzonu żebra XI i XII

Powierzchnie

Powierzchnia zewnętrzna (facies externa):
• (brakuje tutaj kąta żebra)
Powierzchnia wewnętrzna (facies interna):
• (brakuje tutaj bruzdy żebra)

Brzegi

Brzeg górny (margo superior)
Brzeg dolny (margo inferior)

1.3 Koniec przedni (mostkowy)

Koniec mostkowy dwóch ostatnich żeber jest zakończony owalną, chropowatą powierzchnią służącą do połączenia z żebrem chrzęstnym, w które płynnie przechodzi.

1.4 Chrząstka żebrowa

Żebra XI i XII kończą się krótkimi, ostro zakończonymi chrząstkami żebrowymi, które nie są połączone z mostkiem ani z innymi żebrami, lecz swobodnie kończą się pomiędzy mięśniami brzucha.