Nerw strzałkowy wspólny
łac. - nervus peroneus communis
Nerw strzałkowy wspólny stanowi jedną z dwóch gałęzi końcowych nerwu kulszowego.
Splot krzyżowy
L4-S2
Nerw mieszany
1. Pochodzenie
Nerw strzałkowy utworzony jest przez korzenie L4–S2.
- L4
- L5
- S1
- S2
2. Przebieg
Nerw strzałkowy wspólny stanowi słabszą gałąź końcową nerwu kulszowego. Odchodzi od niego najczęściej w kącie górnym dołu podkolanowego i biegnie w nim ku dołowi oraz bocznie, wzdłuż brzegu przyśrodkowego mięśnia dwugłowego uda. Następnie wchodzi między jego ścięgno końcowe a głowę boczną mięśnia brzuchatego łydki i dochodzi do powierzchni tylnej głowy strzałki. Dalej kieruje się do przodu i owija się łukowato wokół bocznego obwodu szyjki strzałki, przebiegając jednocześnie między górnym a dolnym przyczepem początkowym mięśnia strzałkowego długiego. W tym miejscu:
Nerw leży bezpośrednio na kości, przykryty wyłącznie skórą. Jest tu wyczuwalny i może być łatwo uszkodzony.
Dzieli się na dwie gałęzie końcowe (nerw strzałkowy powierzchowny i głęboki).
3. Gałęzie nerwu
Nerw strzałkowy wspólny oddaje następujące gałęzie:
Gałęzie stawowe
Nerw skórny boczny łydki
Nerw strzałkowy powierzchowny (gałąź końcowa)
Nerw strzałkowy głęboki (gałąź końcowa)
3.1 Gałęzie stawowe
łac. - rami articulares
Gałęzie stawowe odchodzą od nerwu strzałkowego wspólnego w dole podkolanowym i biegną do stawu kolanowego oraz piszczelowo-strzałkowego.
- Staw kolanowy
- Staw piszczelowo-strzałkowy
3.2 Nerw skórny boczny łydki
łac. - nervus cutaneus surae lateralis
Nerw skórny boczny łydki przeważnie odchodzi od nerwu strzałkowego wspólnego w górnej części dołu podkolanowego i biegnie ku dołowi po tylnej powierzchni głowy bocznej mięśnia brzuchatego łydki. Mniej więcej w połowie wysokości goleni, nerw ten dzieli się na dwie skórne gałęzie końcowe:
Gałąź przednia – zaopatruje boczną część podudzia (od kolana do kostki bocznej)
Gałąź tylna – kieruje się ku tyłowi i przyśrodkowo, przebija powięź goleni i jako gałąź łącząca strzałkowa (ramus communicans peroneus) dociera do nerwu skórnego przyśrodkowego łydki, tworząc wraz z nim nerw łydkowy (nervus suralis).
Skórę bocznej części podudzia
3.3 Nerw strzałkowy powierzchowny
łac. - nervus peroneus superficialis
Nerw strzałkowy powierzchowny jest nerwem głównie czuciowym. Odchodzi on od nerwu strzałkowego wspólnego pomiędzy przyczepem początkowym górnym a dolnym mięśnia strzałkowego długiego, a następnie kieruje się ku dołowi. W górnej części podudzia biegnie pod powięzi goleni między mięśniami strzałkowymi a m. prostownikiem długim palców, a w dolnej części przebija te powięź i dzieli się na dwie skórne gałęzie końcowe. Na swym przebiegu oddaje następujące gałęzie:
Gałęzie mięśniowe – biegnące do mięśnia strzałkowego długiego i krótkiego
Nerw skórny grzbietowy przyśrodkowy (gałąź końcowa)
Nerw skórny grzbietowy pośredni (gałąź końcowa)
3.3.1 Nerw skórny grzbietowy przyśrodkowy
łac. - nervus cutaneus dorsalis medialis
Nerw skórny grzbietowy przyśrodkowy biegnie na grzbiet stopy, gdzie oddaje gałęzie skórne do dolnej 1/4 części przedniej podudzia oraz do grzbietu stopy, a następnie dzieli się na dwie gałęzie:
Gałąź przyśrodkową – biegnącą do przyśrodkowego brzegu stopy i palucha
Gałąź boczną – biegnąca wzdłuż II przestrzeni międzykostnej śródstopia i kończącą się dwoma nerwami grzbietowymi palców stopy (nervi digitales dorsales pedis). Zaopatrują one powierzchnie grzbietową brzegu bocznego palca II oraz brzegu przyśrodkowego palca III.
3.3.2 Nerw skórny grzbietowy pośredni
łac. - nervus cutaneus dorsalis intermedius
Nerw skórny grzbietowy pośredni biegnie na grzbiet stopy do podstawy IV palca, gdzie oddaje gałęzie skórne do dolnej 1/4 części przedniej podudzia oraz do grzbietu stopy, a następnie oddaje cztery nerwy grzbietowe palców (nervi digitales dorsales pedis), które zaopatrują powierzchnie grzbietową zwróconych do siebie brzegów palców III-V.
(grupa boczna podudzia 2/2)
- Mięsień strzałkowy długi
- Mięsień strzałkowy krótki
- Skórę dolnej 1/4 części przedniej podudzia
- Skórę grzbietu stopy
- Skórę przyśrodkowego brzegu stopy i palucha
- Skórę powierzchni grzbietowej zwróconych do siebie brzegów palców II-V
3.4 Nerw strzałkowy głęboki
łac. - nervus peroneus profundus
Nerw strzałkowy głęboki jest nerwem głównie ruchowym. Podobnie jak nerw strzałkowy powierzchowny, odchodzi on od nerwu strzałkowego wspólnego pomiędzy przyczepem początkowym górnym a dolnym mięśnia strzałkowego długiego. Kieruje się dalej do przodu, do komory prostowników goleni, a następnie biegnie ku dołowi w następujący sposób:
W górnej części goleni – nerw biegnie po przedniej powierzchni błony międzykostnej goleni, przykryty mięśniem piszczelowym przednim oraz prostownikiem długim palców.
W dolnej części goleni – nerw biegnie pomiędzy mięśniem prostownikiem długim palucha a prostownikiem długim palców, a na grzbiet stopy przechodzi pod troczkiem górnym prostowników. Dalej układa się w I przestrzeni międzykostnej śródstopia, gdzie rozdziela się na dwa nerwy grzbietowe palców.
Nerw strzałkowy głęboki na swym przebiegu oddaje następujące gałęzie:
Gałęzie mięśniowe – biegnące do prostowników goleni (m. piszczelowy przedni, prostownik długi palców i palucha, strzałkowy trzeci) oraz do prostowników stopy (m. prostownik krótki palców i palucha)
Gałęzie stawowe – biegnące do przedniej powierzchni stawu skokowo-goleniowego.
Nerw grzbietowy boczny palucha (nervus digitalis dorsalis hallucis lateralis) oraz nerw grzbietowy przyśrodkowy palca II (nervus digitalis dorsalis digiti secundi medialis) – czyli gałęzie końcowe zaopatrujące skórę zwróconych ku sobie brzegów powierzchni grzbietowych palucha i palca II.
(grupa przednia podudzia 4/4)
- Mięsień piszczelowy przedni
- Mięsień prostownik długi palców
- Mięsień prostownik długi palucha
- Mięsień strzałkowy trzeci
(grzbietu stopy 2/2)
- Mięsień prostownik krótki palców
- Mięsień prostownik krótki palucha
Skórę powierzchni grzbietowej zwróconych do siebie brzegów palców I-II
Staw skokowo-goleniowy
4. Obszar unerwienia
Szczegółowe podsumowanie obszaru unerwianego przez nerw strzałkowy wspólny i wszystkie jego gałęzie znajdziesz w poniższej tabelce.
(grupa tylna 0,5/3)
- Mięsień dwugłowy uda (głowa krótka)
(grupa przednia podudzia 4/4)
- Mięsień piszczelowy przedni
- Mięsień prostownik długi palców
- Mięsień prostownik długi palucha
- Mięsień strzałkowy trzeci
(grupa boczna podudzia 2/2)
- Mięsień strzałkowy długi
- Mięsień strzałkowy krótki
(grzbietu stopy 2/2)
- Mięsień prostownik krótki palców
- Mięsień prostownik krótki palucha
- Skórę przednio-bocznej części podudzia
- Skórę grzbietu stopy
- Skórę przyśrodkowego brzegu stopy i palucha
- Skórę powierzchni grzbietowej zwróconych do siebie brzegów palców I-V
- Staw kolanowy
- Staw piszczelowo-strzałkowy
- Staw skokowo-goleniowy
5. Rozwiąż quizy!
Utrwal zdobytą wiedzę na temat nerwu strzałkowego wspólnego, rozwiązując poniższy quiz!
Nerw strzałkowy wspólny – Podsumowanie
Twój najlepszy wynik: 0/
Opracowano na podstawie
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.