Nerw skórny tylny uda
łac. - nervus cutaneus femoris posterior
Nerw skórny tylny uda jest nerwem czuciowym, należącym do gałęzi długich splotu krzyżowego.
Splot krzyżowy
Gałęzie długie
S1-S3
Nerw czuciowy
1. Pochodzenie
Nerw skórny tylny uda odchodzi od korzeni S1–S3.
- S1
- S2
- S3
2. Przebieg
Nerw skórny tylny uda po odejściu od korzeni S1-S3 biegnie bocznie oraz ku dołowi i opuszcza miednicę przez otwór podgruszkowy (foramen infrapiriforme).
W dalszym przebiegu tego nerwu wyróżniamy dwa odcinki:
Odcinek pośladkowy
Odcinek udowy
2.1 Odcinek pośladkowy
Nerw skórny tylny uda po opuszczeniu miednicy przez otwór podgruszkowy, biegnie praktycznie pionowo ku dołowi i na tym odcinku przykryty jest całkowicie przez mięsień pośladkowy wielki. Przebiega w nim bocznie względem naczyń pośladkowych dolnych i do tyłu od nerwu kulszowego, leżąc między krętarzem większym a guzem kulszowym. Dalej biegnie ku dołowi po mięśniach bliźniaczych i zasłaniaczu wewnętrznym, przechodząc na tylną powierzchnię uda.
2.2 Odcinek udowy
Po wyjściu spod dolnego brzegu mięśnia pośladkowego wielkiego, nerw biegnie ku dołowi pod powięzią szeroką (fascia lata) aż do okolicy podkolanowej. Początkowo biegnie po powierzchni tylnej głowy długiej mięśnia dwugłowego uda, potem przechodzi do bruzdy leżącej między nim a mięśniem półścięgnistym, a następnie w okolicy dołu podkolanowego przebija jego powięź i jako gałąź końcowa biegnie po goleni wzdłuż żyły odstrzałkowej.
3. Gałęzie nerwu
Nerw skórny tylny uda oddaje następujące gałęzie:
Nerwy skórne dolne pośladków
Gałęzie kroczowe
Gałęzie skórne tylne uda
3.1 Nerwy skórne dolne pośladków
łac. - nervi clunium inferiores
Nerwy skórne dolne pośladków odchodzą od tylnego obwodu pnia nerwu, tuż po tym, jak opuści on miednicę. Najpierw biegną ku dołowi, po przedniej powierzchni mięśnia pośladkowego wielkiego, a następnie zawijają się wokół jego dolnego brzegu, kierują się ku górze i kończą się w skórze dolnej 1/3 części pośladka.
Skórę dolnej 1/3 części pośladka
3.2 Gałęzie kroczowe
łac. - rami perineales
Gałęzie kroczowe odchodzą od pnia nerwu nieco poniżej nerwów skórnych dolnych pośladków, a następnie zawijają się wokół dolnego obwodu guza kulszowego i biegną w kierunku krocza. Zaopatrują one skórę krocza aż do tylnej powierzchni moszny lub warg sromowych.
Skórę krocza aż do tylnej powierzchni moszny lub warg sromowych.
3.3 Gałęzie skórne tylne uda
łac. - rami cutanei femoris posteriores
Gałęzie skórne tylne uda odchodzą od odcinka udowego nerwu. Początkowo biegną one pod powięzią szeroką, którą następnie przebijają i finalnie zaopatrują skórę tylnej powierzchni uda wraz z dołem podkolanowym.
- Skórę tylnej powierzchni uda
- Skórę dołu podkolanowego
4. Obszar unerwienia
Szczegółowe podsumowanie obszaru unerwianego przez nerw skórny tylny uda i wszystkie jego gałęzie znajdziesz w poniższej tabelce.
- Skórę dolnej 1/3 części pośladka
- Skórę krocza aż do tylnej powierzchni moszny lub warg sromowych.
- Skórę tylnej powierzchni uda
- Skórę dołu podkolanowego
5. Rozwiąż quizy!
Utrwal zdobytą wiedzę na temat nerwu skórnego tylnego uda, rozwiązując poniższy quiz!
Nerw skórny tylny uda – Podsumowanie
Twój najlepszy wynik: 0/13
Opracowano na podstawie
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.