Nerw promieniowy
łac. - nervus radialis
Nerw promieniowy to nerw mieszany należący do nerwów długich splotu ramiennego.
Splot ramienny
Nerwy długie
Pęczek tylny, zawiera włókna C5-Th1
Nerw mieszany
1. Pochodzenie
Nerw promieniowy odchodzi od pęczka tylnego splotu ramiennego i zawiera włókna z korzeni C5-Th1.
Odchodzi od pęczka tylnego splotu ramiennego
Zawiera włókna z korzeni C5-Th1
2. Przebieg
Wizualizację oraz opis przebiegu nerwu promieniowego znajdziesz poniżej.
2.1 W jamie pachowej
Po odejściu od pęczka tylnego splotu ramiennego, nerw promieniowy biegnie ku tyłowi od tętnicy pachowej a następnie przechodzi na tylną stronę ramienia.
2.2 Na ramieniu
Dalej, nerw promieniowy wraz z tętnicą głęboką ramienia biegnie w następujący sposób:
W górnej części ramienia znajduje się po przyśrodkowej stronie kości ramiennej
Dalej, biegnie bocznie i w dół, przebiegając przez bruzdę nerwu promieniowego kości ramiennej (znajdującą się na jej tylnej powierzchni)
W dolnej części ramienia, po wyjściu z w/w bruzdy, przebija przegrodę międzymięśniową boczną (od tyłu ku przodowi) i układa się bocznie względem kości ramiennej między mięśniem ramiennym a m. ramienno-promieniowym
2.3 W okolicy łokcia
Biegnąc dalej, na wysokości główki kości ramiennej, nerw promieniowy rozdziela się na dwie gałęzie końcowe (głęboką i powierzchowną)
3. Gałęzie nerwu
Nerw promieniowy na swym przebiegu oddaje następujące gałęzie:
Gałąź do stawu ramiennego
Nerw skórny tylny ramienia
Gałęzie do grupy tylnej mięśni ramienia
Gałęzie naczyniowe oraz okostnowe
Nerw skórny tylny przedramienia
Gałęzie do grupy bocznej mięśni przedramienia
Gałęzie do stawu łokciowego
Gałąź głęboka (gałąź końcowa)
Gałąź powierzchowna (gałąź końcowa)
3.1 Gałęzie do stawu ramiennego
Gałąź do stawu ramiennego odchodzi od nerwu promieniowego na początku jego biegu i bierze udział w unerwianiu dolnej części stawu ramiennego.
Staw ramienny
3.2 Nerw skórny tylny ramienia
łac. - nervus cutaneus brachii posterior
Nerw skórny tylny ramienia odchodzi od nerwu promieniowego najczęściej w jamie pachowej i początkowo biegnie wspólnie z pniem nerwu promieniowego. Dalej jednak odbija ku tyłowi, układa się po przyśrodkowej stronie głowy długiej m. trójgłowego ramienia, a następnie poniżej m. naramiennego przebija powięź i rozkrzewia się w skórze. Unerwia on boczną część tylnej okolicy ramienia.
Skórę bocznej części okolicy tylnej ramienia
3.3 Gałęzie do grupy tylnej mięśni ramienia
Gałęzie do grupy tylnej mięśni ramienia zaopatrują mięsień trójgłowy ramienia oraz mięsień łokciowy.
- Mięsień trójgłowy ramienia
- Mięsień łokciowy
3.4 Gałęzie naczyniowe oraz okostnowe*
Gałęzie naczyniowe oraz okostnowe nerwu promieniowego odchodzą od niego między głowami mięśnia trójgłowego ramienia i zaopatrują tętnicę głęboką ramienia oraz okostną kości ramiennej.
- Tętnicę głęboką ramienia
- Okostną kości ramiennej
3.5 Nerw skórny tylny przedramienia
łac. - nervus cutaneus antebrachii posterior
Nerw skórny tylny przedramienia odchodzi od nerwu promieniowego między głowami mięśnia trójgłowego ramienia w bruździe nerwu promieniowego. Dalej zwykle rozdziela się na dwie gałęzie (przednią i tylną), które biegną po tylnej powierzchni przedramienia aż do nadgarstka. Zaopatruje skórę tylnej części przedramienia.
Skórę tylnej części przedramienia
3.6 Gałęzie do grupy bocznej mięśni przedramienia
Gałęzie do grupy bocznej mięśni przedramienia zaopatrują wszystkie mięśnie tej grupy (m. ramienno-promieniowy, prostownik promieniowy długi i krótki nadgarstka oraz odwracacz)
- Mięsień ramienno-promieniowy
- Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka
- Mięsień prostownik promieniowy krótki nadgarstka
- Mięsień odwracacz
3.7 Gałęzie do stawu łokciowego
Gałęzie do stawu łokciowego zaopatrują boczną część stawu łokciowego.
Staw łokciowy
3.8 Gałąź głęboka
łac. - ramus profundus nervi radialis
Gałąź głęboka jest jedną z dwóch gałęzi końcowych nerwu promieniowego.
Odchodzi od niego w okolicy główki kości ramiennej i leży przed torebką stawu łokciowego. Następnie zawraca do tyłu i owija się dookoła szyjki kości promieniowej, przebijając przy tym mięsień odwracacz. Dalej wchodzi do grupy tylnej mięśni przedramienia, gdzie oddaje następujące gałęzie:
3.8.1 Gałęzie do grupy tylnej mięśni przedramienia (warstwy pow.)
Gałęzie te unerwiają wszystkie mięśnie warstwy powierzchownej grupy tylnej mięśni przedramienia (m. prostownik palców, prostownik palca małego, prostownik łokciowy nadgarstka),
3.8.2 Gałęzie do grupy tylnej mięśni przedramienia (warstwy gł.)
Gałęzie te unerwiają wszystkie mięśnie warstwy głębokiej grupy tylnej mięśni przedramienia (m. odwodziciel długi kciuka, prostownik krótki kciuka, prostownik długi kciuka, prostownik wskaziciela),
3.8.3 Nerw międzykostny tylny przedramienia
łac. - nervus interosseus antebrachii posterior
Nerw międzykostny tylny przedramienia początkowo przebiega między warstwą powierzchowną a głęboką grupy tylnej, krzyżując od tyłu mięsień odwodziciel długi kciuka oraz prostownik krótki kciuka. Następnie zagłębia się pod mięśnie warstwy głębokiej i biegnie między nimi a tylną powierzchnią błony międzykostnej przedramienia.
W dalszej części przedramienia nerw ten przechodzi na powierzchnię grzbietową nadgarstka, gdzie oddaje gałęzie końcowe, które przechodzą na tylną powierzchnię stawów nadgarstka.
(grupa tylna mięśni przedramienia – 7/7)
- Mięsień prostownik palców
- Mięsień prostownik palca małego
- Mięsień prostownik łokciowy nadgarstka
- Mięsień odwodziciel długi kciuka
- Mięsień prostownik krótki kciuka
- Mięsień prostownik długi kciuka
- Mięsień prostownik wskaziciela
- Stawy nadgarstka
3.9 Gałąź powierzchowna
łac. - ramus superficialis nervi radialis
Gałąź powierzchowna jest jedną z dwóch gałęzi końcowych nerwu promieniowego.
Odchodzi od niego na wysokości główki kości ramiennej i dalej biegnie do przodu od mięśnia odwracacza i bocznie względem tętnicy promieniowej, gdzie prawie na całym przebiegu przykryta jest od góry przez mięsień ramienno-promieniowy.
Kilka cm powyżej nadgarstka, gałąź głęboka kieruje się do boku i ku tyłowi, owija się wokół kości promieniowej i przechodzi na grzbietową stronę przedramienia, dzieląc się na nerwy grzbietowe palców.
3.9.1 Nerwy grzbietowe palców
łac. - nervi digitales dorsales
Nerwy grzbietowe palców odchodzą od gałęzi powierzchownej nerwu promieniowego w liczbie 5 jako:
Nerw grzbietowy boczny kciuka (nervus dorsalis pollicis lateralis)
Nerw grzbietowy przyśrodkowy kciuka (nervus dorsalis pollicis medialis)
Nerw grzbietowy boczny palca II (nervus dorsalis indicis lateralis)
Nerw grzbietowy przyśrodkowy palca II (nervus dorsalis indicis medialis)
Nerw grzbietowy boczny palca III (nervus dorsalis medii lateralis)
Powyższe nerwy zaopatrują skórę promieniowej części grzbietu ręki oraz skórę grzbietowej powierzchni paliczków bliższych i środkowych* palców I, II i III (boczną połowę).
*skóra paliczków dalszych palców I-III unerwiona jest przez nerwy dłoniowe i ich gałęzie.
(za pomocą nerwów grzbietowych ręki)
- skórę promieniowej części powierzchni grzbietowej ręki
- skórę powierzchni grzbietowej paliczków bliższych i środkowych
- palców I i II
- bocznej połowy palca III
4. Obszar unerwienia
Szczegółowe podsumowanie obszaru unerwianego przez nerw promieniowy i jego gałęzie znajdziesz w poniższej tabelce.
*obszar unerwiany przez gałęzie oznaczone gwiazdką został pominięty
(grupa tylna – 2/2)
- Mięsień trójgłowy ramienia
- Mięsień łokciowy
(grupa boczna – 4/4)
- Mięsień ramienno-promieniowy
- Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka
- Mięsień prostownik promieniowy krótki nadgarstka
- Mięsień odwracacz
(grupa tylna – 7/7)
- Mięsień prostownik palców
- Mięsień prostownik palca małego
- Mięsień prostownik łokciowy nadgarstka
- Mięsień odwodziciel długi kciuka
- Mięsień prostownik krótki kciuka
- Mięsień prostownik długi kciuka
- Mięsień prostownik wskaziciela
- Skórę bocznej części okolicy tylnej ramienia
- Skórę tylnej części przedramienia
Skórę promieniowej części ręki, a dokładniej:
- Po stronie grzbietowej: skórę palców I, II oraz promieniową połowę palca III (bez paliczków dalszych)
- Staw ramienny
- Staw łokciowy
- Stawy nadgarstka
5. Rozwiąż quizy!
Utrwal zdobytą wiedzę na temat nerwu promieniowego, rozwiązując poniższy quiz!
Nerw promieniowy – Podsumowanie
Twój najlepszy wynik: 0/31
Opracowano na podstawie
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.