Nerw biodrowo-pachwinowy
łac. - nervus ilioinguinalis
Nerw biodrowo-pachwinowy jest nerwem mieszanym należącym do gałęzi długich splotu lędźwiowego.
Splot lędźwiowy
Gałęzie długie
L1
Nerw mieszany
1. Pochodzenie
Nerw biodrowo-pachwinowy odchodzi od korzenia L1.
L1
2. Przebieg
W przebiegu nerwu biodrowo-pachwinowego wyróżniamy dwa odcinki:
Odcinek lędźwiowy – czyli odcinek bliższy, w którym nerw rozpoczyna swój bieg, odchodząc od korzenia L1. Leży w nim ku tyłowi od nerki na mięśniach tylnej ściany brzucha.
Odcinek międzymięśniowy – czyli odcinek dalszy, w którym nerw leży między mięśniami bocznej i przedniej ściany brzucha, dzieląc się tam na gałęzie.
2.1 Odcinek lędźwiowy
Nerw biodrowo-pachwinowy po odejściu od korzenia L1, wyłania się zza brzegu bocznego mięśnia lędźwiowego większego nieco poniżej nerwu biodrowo-podbrzusznego. Dalej kieruje się bocznie i ku dołowi po powierzchni przedniej mięśnia czworobocznego lędźwi, gdzie krzyżuje od tyłu dolny koniec nerki. Następnie tuż nad tylnym odcinkiem grzebienia biodrowego przebija ścięgno początkowe lub brzusiec mięśnia poprzecznego brzucha, przechodząc w odcinek międzymięśniowy.
Na tym odcinku nerw nie oddaje żadnych gałęzi.
2.2 Odcinek międzymięśniowy
W tym odcinku nerw biodrowo-pachwinowy biegnie równolegle do grzebienia kości biodrowej, między mięśniami tworzącymi ścianę boczną i przednią brzucha w następujący sposób:
Po przebiciu ścięgna lub brzuśca mięśnia poprzecznego brzucha biegnie pomiędzy nim a mięśniem skośnym wew. brzucha.
Po przebiciu mięśnia skośnego wew. brzucha biegnie po wewnętrznej powierzchni rozcięgna mięśnia skośnego zew. brzucha oraz więzadła pachwinowego.
Dalej biegnie wraz z powrózkiem nasiennym (lub więzadłem obłym macicy u kobiet) przez końcowy odcinek kanału pachwinowego i opuszcza go poprzez pierścień pachwinowy powierzchowny, gdzie dzieli się na gałęzie końcowe.
Na tym odcinku nerw oddaje gałęzie.
3. Gałęzie nerwu
Nerw biodrowo-pachwinowy oddaje następujące gałęzie:
Gałęzie mięśniowe
Gałęzie otrzewnowe
Gałęzie skórne (gałęzie końcowe)
3.1 Gałęzie mięśniowe
łac. - rami musculares
Gałęzie mięśniowe odchodzą od odcinka międzymięśniowego i biegną do mięśnia poprzecznego oraz obu mięśni skośnych brzucha.
- Mięsień poprzeczny brzucha
- Mięsień skośny wew. brzucha
- Mięsień skośny zew. brzucha
(dolne fragmenty)
3.2 Gałęzie otrzewnowe
łac. - rami peritoneales
Gałęzie otrzewnowe odchodzą od odcinka międzymięśniowego i biegną do otrzewnej ściennej unerwiając ją czuciowo.
Otrzewną ścienną
3.3 Gałęzie skórne
łac. - rami cutanei
Gałęzie skórne stanowią gałęzie końcowe nerwu biodrowo-pachwinowego. Wyróżniamy wśród nich dwie grupy:
Grupa boczna – kieruje się w stronę uda i unerwia czuciowo skórę powierzchni przyśrodkowej, górnej części uda (w okolicy więzadła pachwinowego).
Grupa przyśrodkowa – biegnie wraz powrózkiem nasiennym (u mężczyzn) lub więzadłem obłym macicy (u kobiet) i wytwarza odpowiednio nerwy mosznowe przednie (nervi scrotales anteriores) lub nerwy wargowe przednie (nervi labiales anteriores). Gałęzie tej grupy zaopatrują czuciowo wzgórek łonowy oraz przednią część moszny lub warg sromowych większych.
Skórę powierzchni przyśrodkowej górnej części uda (w okolicy więzadła pachwinowego).
- Wzgórek łonowy
- Przednią część moszny lub warg sromowych większych
4. Obszar unerwienia
Szczegółowe podsumowanie obszaru unerwianego przez nerw biodrowo-pachwinowy i wszystkie jego gałęzie znajdziesz w poniższej tabelce.
- Mięsień poprzeczny brzucha
- Mięsień skośny wew. brzucha
- Mięsień skośny zew. brzucha
(dolne fragmenty)
- Skórę powierzchni przyśrodkowej górnej części uda (w okolicy więzadła pachwinowego).
- Wzgórek łonowy
- Przednią część moszny lub warg sromowych większych
Otrzewną ścienną
5. Rozwiąż quizy!
Utrwal zdobytą wiedzę na temat nerwu biodrowo-pachwinowego, rozwiązując poniższy quiz!
Nerw biodrowo-pachwinowy – Podsumowanie
Twój najlepszy wynik: 0/19
Opracowano na podstawie
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.