Nerw biodrowo-podbrzuszny
łac. - nervus iliohypogastricus
Nerw biodrowo-podbrzuszny jest nerwem mieszanym należącym do gałęzi długich splotu lędźwiowego.
Splot lędźwiowy
Gałęzie długie
Th12-L1
Nerw mieszany
1. Pochodzenie
Nerw biodrowo-podbrzuszny odchodzi od korzeni Th12 i L1.
- Th12
- L1
2. Przebieg
W przebiegu nerwu biodrowo-podbrzusznego wyróżniamy dwa odcinki:
Odcinek lędźwiowy – czyli odcinek bliższy, w którym nerw rozpoczyna swój bieg, odchodząc od korzeni Th12 i L1. Leży w nim ku tyłowi od nerki na mięśniach tylnej ściany brzucha.
Odcinek międzymięśniowy – czyli odcinek dalszy, w którym nerw leży między mięśniami bocznej i przedniej ściany brzucha, dzieląc się tam na gałęzie.
2.1 Odcinek lędźwiowy
Nerw biodrowo-podbrzuszny po odejściu od korzeni Th12 i L1, wyłania się zza brzegu bocznego mięśnia lędźwiowego większego, mniej więcej 4cm poniżej XII żebra. Dalej kieruje się bocznie i ku dołowi po powierzchni przedniej mięśnia czworobocznego lędźwi, gdzie krzyżuje od tyłu dolny koniec nerki. Następnie przebija ścięgno początkowe mięśnia poprzecznego brzucha, przechodząc w odcinek międzymięśniowy.
Na tym odcinku nerw nie oddaje żadnych gałęzi.
2.2 Odcinek międzymięśniowy
W tym odcinku nerw biodrowo-podbrzuszny biegnie równolegle do grzebienia kości biodrowej, między mięśniami tworzącymi ścianę boczną i przednią brzucha w następujący sposób:
Po przebiciu ścięgna mięśnia poprzecznego brzucha biegnie pomiędzy nim a mięśniem skośnym wew. brzucha.
Od wysokości kolca biodrowego przedniego górnego biegnie pomiędzy mięśniem skośnym wewnętrznym a skośnym zewnętrznym brzucha.
Nieco powyżej pierścienia pachwinowego powierzchownego przebija rozcięgno mięśnia skośnego zew. brzucha i dociera do skóry okolicy łonowej.
Na tym odcinku nerw oddaje gałęzie.
3. Gałęzie nerwu
Nerw biodrowo-podbrzuszny oddaje następujące gałęzie:
Gałęzie mięśniowe
Gałęzie otrzewnowe
Gałąź skórną boczną
Gałąź skórną przednią (gałąź końcową)
3.1 Gałęzie mięśniowe
łac. - rami musculares
Gałęzie mięśniowe odchodzą od odcinka międzymięśniowego i biegną do mięśnia poprzecznego oraz obu mięśni skośnych brzucha.
- Mięsień poprzeczny brzucha
- Mięsień skośny wew. brzucha
- Mięsień skośny zew. brzucha
(dolne fragmenty)
3.2 Gałęzie otrzewnowe
łac. - rami peritoneales
Gałęzie otrzewnowe odchodzą od odcinka międzymięśniowego i biegną do otrzewnej ściennej unerwiając ją czuciowo.
Otrzewną ścienną
3.3 Gałąź skórna boczna
łac. - ramus cutaneus lateralis
Gałąź skórna boczna odchodzi od odcinka międzymięśniowego mniej więcej w połowie długości grzebienia kości biodrowej. Dalej przebija oba mięśnie skośne brzucha i kierują się ku dołowi do skóry leżącej nad mięśniem pośladkowym średnim i naprężaczem powięzi szerokiej (skóry przedniej części pośladka).
Skórę przedniej części pośladka (nad mięśniem pośladkowym średnim i naprężaczem powięzi szerokiej)
3.4 Gałąź skórna przednia
łac. - ramus cutaneus anterior
Gałąź skórna przednia jest przedłużeniem głównego pnia nerwu i stanowi jego gałąź końcową. Jak już wspomnieliśmy w sekcji 2.2, przebiega w następujący sposób:
Początkowo biegnie pomiędzy mięśniem poprzecznym brzucha a skośnym wewnętrznym brzucha.
Od wysokości kolca biodrowego przedniego górnego biegnie pomiędzy mięśniem skośnym wewnętrznym a skośnym zewnętrznym brzucha.
Nieco powyżej pierścienia pachwinowego powierzchownego przebija rozcięgno mięśnia skośnego zew. brzucha i dociera do skóry okolicy łonowej.
Unerwia czuciowo skórę brzucha ponad więzadłem pachwinowym oraz okolicę łonową.
- Skórę brzucha ponad więzadłem pachwinowym
- Skórę okolicy łonowej
4. Obszar unerwienia
Szczegółowe podsumowanie obszaru unerwianego przez nerw biodrowo-podbrzuszny i wszystkie jego gałęzie znajdziesz w poniższej tabelce.
- Mięsień poprzeczny brzucha
- Mięsień skośny wew. brzucha
- Mięsień skośny zew. brzucha
(dolne fragmenty)
- Skórę przedniej części pośladka
- Skórę brzucha ponad więzadłem pachwinowym
- Skórę okolicy łonowej
Otrzewną ścienną
5. Rozwiąż quizy!
Utrwal zdobytą wiedzę na temat nerwu biodrowo-podbrzusznego, rozwiązując poniższy quiz!
Nerw biodrowo-podbrzuszny – Podsumowanie
Twój najlepszy wynik: 0/17
Opracowano na podstawie
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.